Bắc Ninh gần Hà Nội đến mức nhiều người đi trong ngày, nhưng chính vì gần mà dễ đi hỏng. Bài này gom lại cách di chuyển, cách chia cụm điểm đến, chi phí tham khảo và những thứ chỉ biết khi đã đi một lần.
Bắc Ninh gần Hà Nội đến mức nhiều người coi đây là chuyến đi trong ngày, và đó vừa là ưu điểm vừa là cái bẫy. Vì gần nên ai cũng đi ngẫu hứng, không xem bản đồ, rồi cả ngày chạy zig zag. Cẩm nang này viết theo đúng thứ tự bạn cần quyết định: đi bằng gì, đi mấy ngày, theo cụm nào, tốn bao nhiêu.
1. Đi Bắc Ninh bằng gì
Từ trung tâm Hà Nội tới thành phố Bắc Ninh khoảng ba mươi cây số, chạy chừng một tiếng nếu không vướng giờ cao điểm. Ô tô riêng là phương án gọn nhất cho nhóm hoặc gia đình, vì các điểm tham quan cách nhau mươi mười lăm cây số và không có tuyến giao thông công cộng nối chúng lại. Xe máy hợp với người đi hai người và thích rẽ vào đường làng. Không có xe riêng thì bắt xe buýt liên tỉnh hoặc xe khách lên thành phố Bắc Ninh rồi thuê xe máy; cũng có tuyến tàu hoả chậm dừng ở ga Bắc Ninh.
2. Nên đi mấy ngày
- Một ngày: chọn một cụm duy nhất, thường là Từ Sơn với đền Đô hoặc cụm Thuận Thành với chùa Dâu, chùa Bút Tháp và Đông Hồ
- Hai ngày một đêm: đủ cho hai cụm chính cộng một làng nghề, nhịp thong thả
- Ba ngày: thêm được làng Diềm, Phù Lãng và một ngày sang hướng Tây Yên Tử
- Hơn ba ngày: chỉ hợp lý nếu bạn đi vào mùa lễ hội và muốn xem trọn một hội làng
3. Chia điểm đến theo cụm, đừng theo độ nổi tiếng
Đây là mẹo quan trọng nhất. Các điểm ở Bắc Ninh tụ thành ba cụm khá rõ. Cụm Từ Sơn phía giáp Hà Nội gồm đền Đô, đình Đình Bảng, chùa Tiêu và chùa Phật Tích. Cụm Thuận Thành phía nam sông Đuống gồm chùa Dâu, chùa Bút Tháp, làng tranh Đông Hồ. Cụm quanh thành phố gồm đền Bà Chúa Kho, làng Diềm, thành cổ và làng gốm Phù Lãng ở phía đông. Mỗi cụm gói gọn trong một buổi, chỉ cần đừng nhảy qua nhảy lại.
4. Ở đâu
Thành phố Bắc Ninh có nhiều khách sạn tầm trung phục vụ khách công tác các khu công nghiệp, chất lượng khá ổn định và giá dễ chịu. Một đặc điểm hay bị bỏ qua: ở đây giá phòng ngày thường đôi khi cao hơn cuối tuần, vì khách chính là dân đi làm chứ không phải khách du lịch. Nếu muốn ở gần Hà Nội để tiện đi về, khu Từ Sơn là lựa chọn hợp lý.
5. Ăn gì và ăn ở đâu
- Bánh phu thê ở Đình Bảng, mua ngay tại làng và ăn khi còn mới
- Nem Bùi cuốn lá sung, chọn hàng đông khách và ăn trong ngày
- Bánh tẻ làng Chờ, ngon nhất lúc vừa bóc lá còn nóng
- Bánh khúc và cháo thái cho bữa sáng, quá trưa nhiều hàng đã nghỉ
- Đồ khô làm quà: bánh đa Kế, mỳ Chũ, tương
6. Chi phí tham khảo
Bắc Ninh là điểm đến rẻ. Phần lớn đền chùa không bán vé, bạn chỉ mất tiền gửi xe và công đức tuỳ tâm. Phòng nghỉ tầm trung dao động khoảng 400.000–800.000đ mỗi đêm theo mức tham khảo, ăn uống mỗi người chừng 150.000–300.000đ một ngày. Khoản khó đoán nhất là các trải nghiệm đặt riêng như nghe một canh quan họ tại nhà chứa hay buổi làm gốm ở Phù Lãng, thường tính theo nhóm nên hãy hỏi giá trước khi gật đầu.
7. Chọn thời điểm
Mùa xuân là mùa hội, sống động nhất nhưng cũng đông nhất, đỉnh điểm rơi vào tháng Giêng âm lịch. Mùa thu từ khoảng tháng 9 đến tháng 11 dễ chịu nhất để đi chùa, trời khô ráo và vắng người. Mùa hè nóng gắt, nếu đi thì tránh khung giữa trưa. Đầu tháng 6 lại có cái hay riêng nếu bạn chạy sang hướng Lục Ngạn thuộc tỉnh Bắc Ninh mới (Bắc Giang cũ) đúng vụ vải thiều.
Nếu chỉ có một buổi và muốn hiểu Bắc Ninh thật sự, hãy bỏ bớt một ngôi chùa để dành thời gian cho một canh quan họ tại làng. Nghe hát trong nhà, không micro, ngồi cách người hát một manh chiếu là thứ mà không tấm ảnh check-in nào thay thế được. Nhớ liên hệ trước, đi vãng lai gần như chắc chắn hụt.
Danh sách kiểm tra trước khi lên đường
- Xem bản đồ và gom điểm theo cụm trước khi khởi hành
- Mặc kín đáo, mang giày dễ tháo vì phải vào nhiều gian thờ
- Mang tiền lẻ cho gửi xe và công đức, nhiều nơi không nhận chuyển khoản
- Gọi hẹn trước với nhà làm tranh Đông Hồ, xưởng gốm Phù Lãng và nhà chứa quan họ
- Tránh khung 11–14 giờ vì nhiều di tích nghỉ trưa
- Nếu đi tháng Giêng, xuất phát sớm và chuẩn bị tinh thần đông đúc
