Nhiều người đi Lạng Sơn chỉ để lượn chợ cửa khẩu rồi về trong ngày, bỏ qua phần hay nhất của tỉnh. Bài viết điểm lại những nơi đáng đi nhất, xếp theo cụm để bạn dễ ghép vào lịch trình hai hoặc ba ngày.
Lạng Sơn thuộc nhóm điểm miền núi phía Bắc dễ đi nhất: rời Hà Nội lúc 7 giờ sáng thì trưa đã có mặt để ăn bát phở chua, quãng đường chừng 150–160km và phần lớn chạy cao tốc. Cũng vì gần mà nhiều đoàn chỉ lượn chợ cửa khẩu rồi quay đầu, bỏ qua hẳn phần núi đá, thung lũng và hang động vốn mới là thứ đáng nhớ.
1. Động Tam Thanh, chùa Tam Thanh và núi Tô Thị
Cụm này nằm ngay trong lòng thành phố nên hầu như ai cũng ghé, và nó xứng đáng. Chùa Tam Thanh nằm hẳn trong lòng hang đá, có tượng Phật tạc nổi trên vách và những bài thơ cổ khắc lên đá vẫn còn đọc được. Đi hết hang, bạn bước ra một cửa thông mở thẳng ra thung lũng phía sau, chỗ ánh sáng đẹp nhất vào giữa buổi sáng. Cách đó vài trăm mét là núi Tô Thị với khối đá hình người phụ nữ bồng con, và phần tường thành nhà Mạc còn lại trên đồi, leo bậc mươi phút là tới.
2. Động Nhị Thanh — hang giữa phố mà vắng người
Nhị Thanh chỉ cách Tam Thanh một quãng đi bộ ngắn nhưng lúc nào cũng vắng hơn hẳn. Hang dài, có dòng suối Ngọc Tuyền chảy xuyên qua lòng núi, vách hang khắc dày văn bia của Ngô Thì Sĩ và các đời sau. Trong hang mát lạnh kể cả giữa hè, đổi lại lối đi ẩm và trơn nên giày bám tốt sẽ dễ chịu hơn dép nhiều.
3. Núi Mẫu Sơn — nơi lạnh nhất Lạng Sơn
Mẫu Sơn cách thành phố khoảng 30km, nhưng đoạn cuối là chuỗi đèo dốc liên tục nên đừng tính thời gian theo số km. Trên khu đỉnh còn lại vài dãy nhà nghỉ xây từ thời Pháp, nhiệt độ thường thấp hơn dưới thành phố vài độ, mùa đông có năm xuống dưới 0 và xuất hiện băng giá. Sáng sớm là lúc dễ gặp biển mây nhất, còn buổi chiều thì hay mù đặc. Gần đó, khu Phặt Chỉ là một triền cỏ thoải rộng, rất hợp để cắm trại.
4. Thung lũng Bắc Sơn và đỉnh Nà Lay
Bắc Sơn cách thành phố Lạng Sơn chừng 80km và cho khung cảnh nổi tiếng nhất tỉnh: một lòng chảo bằng phẳng, ruộng ghép vào nhau như từng mảnh vải, bao quanh là núi đá vôi dựng đứng. Muốn nhìn trọn thung lũng thì phải leo đỉnh Nà Lay, khoảng 1.200 bậc đá, mất chừng 30–45 phút tùy sức. Nên leo từ lúc trời còn tối để kịp bình minh. Lúa ở đây hai vụ, chín vào khoảng cuối tháng 7 và cuối tháng 11.
5. Thảo nguyên Đồng Lâm, vùng Hữu Liên
Đồng Lâm nằm ở vùng Hữu Liên, phía nam tỉnh, thực tế còn gần Hà Nội hơn cả thành phố Lạng Sơn nên nhiều nhóm đi trong ngày rồi về. Đây là thung lũng cỏ rộng có đàn ngựa thả rông và một hồ nước đổi hình theo mùa: mùa mưa dâng lên soi bóng núi, mùa khô rút đi để lộ thảm cỏ. Đường vào có đoạn xấu, cuối tuần thường có người dân chở khách vào tận nơi.
6. Đền Mẫu Đồng Đăng và khu cửa khẩu
Đền Mẫu Đồng Đăng là điểm hành hương lớn của cả vùng, đông nhất vào dịp đầu năm. Từ đây chạy thêm một quãng ngắn là tới cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị. Nếu định vào khu vực sát đường biên, nhớ mang theo giấy tờ tùy thân và đi đúng phần đường dành cho khách tham quan.
7. Chợ Kỳ Lừa, chợ Đông Kinh và chợ Tân Thanh
- Chợ Đông Kinh: chợ lớn nhất thành phố, nhiều hàng quần áo, đồ gia dụng, đồ khô
- Chợ đêm Kỳ Lừa: họp buổi tối ở trung tâm, hợp để đi dạo và ăn vặt hơn là mua sắm nghiêm túc
- Chợ Tân Thanh: nằm sát khu cửa khẩu, hàng hóa nhiều nhưng phải biết mặc cả
- Nguyên tắc chung ở cả ba chợ: trả giá từ khoảng một nửa, và đừng mua đồ điện tử
Sai lầm phổ biến nhất khi đi Lạng Sơn là cố nhét Mẫu Sơn và Bắc Sơn vào cùng một ngày. Hai nơi này nằm ở hai hướng ngược nhau tính từ thành phố, ghép chung là bạn dành trọn ngày để ngồi xe. Chọn một, và để nơi còn lại cho chuyến sau.
Ghép các điểm sao cho hợp lý
- Nửa ngày: Tam Thanh – Nhị Thanh – Tô Thị – thành nhà Mạc, đi bộ được giữa các điểm
- Trọn một ngày: Mẫu Sơn, xuất phát sớm và xuống núi trước khi trời tối
- Trọn một ngày: Bắc Sơn và đỉnh Nà Lay, nên ngủ lại để leo kịp bình minh
- Nửa ngày: Đồng Đăng, đền Mẫu, cửa khẩu Hữu Nghị và chợ Tân Thanh
- Trên đường về Hà Nội: rẽ Hữu Liên ngắm Đồng Lâm
