Nghệ An là tỉnh rộng nhất nước, có biển ở phía đông, vùng di tích quanh Vinh – Nam Đàn ở giữa và cả một miền tây rừng núi giáp Lào. Bài này chọn bảy nơi đáng bỏ thời gian nhất và nói rõ nơi nào hợp với kiểu đi nào.
Nghệ An rộng đến mức chỉ nghe tên tỉnh thì bạn chưa hình dung được mình sắp đi đâu. Từ bãi biển Cửa Lò lên tới bản Mường Lống giáp biên giới Lào là quãng đường dài gần bằng đi từ Hà Nội vào Vinh. Vì thế danh sách dưới đây xếp theo từng vùng, để bạn dễ chọn tuyến hợp với số ngày mình có.
1. Khu di tích Kim Liên, Nam Đàn
Đây là nơi hầu như đoàn khách nào tới Nghệ An cũng ghé, gồm làng Sen quê nội và làng Hoàng Trù quê ngoại của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cách trung tâm Vinh chừng 15km. Điểm khác biệt là nơi này vẫn giữ được dáng một làng quê xứ Nghệ thật: nhà tranh vách đất, hàng rào râm bụt, ao sen, giếng Cốc. Nên đi sáng sớm, vì buổi trưa sân gạch hắt nắng rất gắt và các đoàn lớn thường tới vào giữa buổi.
2. Biển Cửa Lò
Cửa Lò (nay thuộc thành phố Vinh sau khi sáp nhập) là bãi biển quen thuộc nhất vùng Bắc Trung Bộ, cách trung tâm Vinh khoảng 16–18km. Bãi cát thoải, sóng vừa, đường dọc biển dài với hàng phi lao và quán hải sản san sát. Đây là kiểu biển đông vui: cao điểm tháng 6 và tháng 7 người kín bãi từ 4 rưỡi chiều. Muốn vắng hơn thì chạy về phía bắc tới Bãi Lữ hoặc biển Quỳnh.
3. Vườn quốc gia Pù Mát và sông Giăng
Cách Vinh khoảng 130km về phía tây, Pù Mát thuộc huyện Con Cuông là mảng rừng nguyên sinh lớn còn lại của tỉnh. Hai thứ đáng đi nhất là thác Kèm với dòng nước đổ từ vách đá cao, đẹp nhất vào mùa mưa, và tuyến thuyền ngược sông Giăng từ đập Phà Lài, len giữa hai vách núi đá dựng đứng. Quanh đó là các bản Thái ở Lục Dạ, Môn Sơn, nơi bạn ngủ nhà sàn và ăn cá mát nướng.
4. Đảo chè Thanh Chương
Một hồ nước rộng với hàng chục quả đồi chè nhô lên thành các ốc đảo tròn trịa, xanh mướt. Bạn thuê thuyền máy nhỏ chạy giữa các đảo chừng một tiếng, có thể ghé lên vài đồi để đi bộ giữa luống chè. Nơi này thực chất là hồ thủy lợi chứ không phải khu du lịch được quy hoạch, nên dịch vụ đơn giản và nên mang theo nước. Sáng sớm khi còn hơi sương trên mặt hồ là lúc đẹp nhất.
5. Mường Lống, Kỳ Sơn
Nhiều người gọi Mường Lống là Sa Pa của xứ Nghệ, hơi quá lời nhưng không sai về cảm giác: thung lũng của người Mông nằm trên độ cao lớn, mây tràn qua bản vào sáng sớm, mùa xuân hoa đào hoa mận nở trắng các sườn đồi. Đổi lại đường lên rất xa, từ Vinh đi mất gần trọn một ngày và nhiều đoạn đèo. Chỉ nên tính khi bạn có từ bốn ngày trở lên.
6. Thành phố Vinh
Vinh không phải điểm đến để ngắm cảnh mà là nơi bạn ăn và cảm nhận nhịp sống. Quảng trường Hồ Chí Minh tối đến rất đông người ra đi bộ. Núi Quyết với khu Phượng Hoàng Trung Đô là chỗ ngắm toàn thành phố và khúc sông Lam. Chợ Vinh bán đủ đặc sản của tỉnh. Và đây là nơi có những hàng súp lươn ngon nhất, thứ nhiều người nhớ lâu hơn cả bãi biển.
7. Đền Ông Hoàng Mười, đền Cuông và Truông Bồn
Nhóm điểm này hợp để chèn vào lúc di chuyển vì đều nằm ngay trục đường chính. Đền Ông Hoàng Mười ở Hưng Nguyên rất đông dịp đầu năm. Đền Cuông ở Diễn Châu nằm dưới chân núi Mộ Dạ, gắn với truyền thuyết An Dương Vương. Khu di tích Truông Bồn ở Đô Lương tưởng niệm các thanh niên xung phong, nên đi với tâm thế viếng chứ không phải tham quan.
Sai lầm phổ biến nhất khi lên lịch trình Nghệ An là kéo một đường thẳng từ Cửa Lò tới Kỳ Sơn trên bản đồ rồi nghĩ ba ngày là đủ. Hãy chọn dứt khoát một hướng: đông là biển và di tích, tây là rừng núi và bản làng. Chuyến đi sẽ nhẹ hơn hẳn.
Vài lưu ý khi ghép các điểm này lại
- Trục Vinh – Nam Đàn – Cửa Lò gói gọn trong bán kính khoảng 20km, hợp cho chuyến 2–3 ngày
- Đảo chè và Pù Mát đều nằm hướng tây, nên ghép chung một ngày đường thay vì tách rời
- Miền tây Nghệ An cần tối thiểu 2 ngày riêng, sóng điện thoại nhiều đoạn chập chờn
- Đi vào tháng 6 và tháng 7 thì phòng ở Cửa Lò nên đặt trước, nhất là cuối tuần
- Mang theo tiền mặt khi lên các bản, quán nhỏ hầu như không nhận chuyển khoản ổn định
- Vào đền chùa nên mặc kín đáo, đây là nơi người dân đi lễ thật chứ không chỉ để chụp ảnh
