Pù Luông không có nhiều điểm tham quan kiểu dựng sẵn, cái đáng đi là các bản nằm rải trong thung lũng và những đoạn đường nối chúng. Bài viết điểm lại các nơi đáng dành thời gian nhất và cách ghép chúng theo số ngày bạn có.
Pù Luông không phải kiểu điểm đến có danh sách tham quan dài. Ở đây gần như không có công trình nào được dựng lên để chụp ảnh, thứ đáng đi là những bản người Thái và người Mường nằm rải trong thung lũng, cùng các đoạn đường nối chúng với nhau. Danh sách dưới đây là những nơi đáng dành thời gian nhất, xếp theo mức độ dễ tiếp cận.
1. Bản Đôn – thung lũng ruộng bậc thang biểu tượng
Nếu bạn từng thấy một tấm ảnh Pù Luông với những thửa ruộng cong theo sườn đồi và vài mái nhà sàn nằm giữa, gần như chắc chắn đó là bản Đôn. Đây là khu vực tập trung nhiều chỗ nghỉ nhất, đường vào tốt, ô tô con vào tận nơi được. Cách xem đẹp nhất không phải là đứng ở dưới mà đi bộ lên con đường bê tông chạy vòng theo sườn đồi phía sau bản, chừng 20–30 phút là có tầm nhìn bao trọn thung lũng.
2. Thác Hiêu và bản Hiêu
Thác Hiêu chảy từ trong núi đá vôi ra nên nước có nhiều canxi, đọng lại thành các bậc đá trắng đục rất lạ. Thác đổ thành nhiều tầng dọc theo bản, bạn men theo lối mòn cạnh dòng nước để đi từ chân lên đỉnh, mất khoảng 20–30 phút và có đoạn trơn. Bản Hiêu nằm ngay bên cạnh, nhà sàn dựng sát suối, buổi trưa ngồi ăn cơm ở đây nghe tiếng nước chảy suốt bữa.
3. Kho Mường và hang Dơi
Kho Mường là bản nằm lọt trong một thung lũng kín, đường vào là con dốc dài đổ xuống nên vừa qua khỏi đỉnh dốc là thấy toàn bộ bản trải ra bên dưới. Bản còn rất ít dịch vụ, đúng nghĩa yên tĩnh. Ngay rìa bản có hang Dơi, một hang đá vôi lớn với thạch nhũ và đàn dơi trú bên trong, cần đèn pin và giày bám tốt vì lối vào tối và ẩm.
4. Son Bá Mười – vùng cao mát quanh năm
Ba bản Son, Bá và Mười nằm trên một cao nguyên nhỏ, cao hơn hẳn phần còn lại của Pù Luông nên nhiệt độ thường thấp hơn vài độ, mùa hè vẫn mát và mùa đông có sương dày. Nhiều người gọi đây là Sa Pa của xứ Thanh, hơi quá lời, nhưng cảm giác vắng và trong lành thì có thật. Đường lên là đèo dốc hẹp, nên cân nhắc tay lái trước khi tự chạy xe máy.
5. Đỉnh Pù Luông
Đỉnh cao nhất khu bảo tồn nằm ở khoảng 1.700m, là tuyến trekking chính của vùng. Đường lên đi xuyên rừng nguyên sinh và trảng cỏ, tổng thời gian cả lên lẫn xuống thường mất trọn một ngày tùy điểm xuất phát. Tuyến này bắt buộc phải có người dẫn đường địa phương, không nên tự đi vì lối mòn phân nhánh nhiều và sóng điện thoại chập chờn.
6. Chợ phiên Phố Đoàn
Chợ họp thứ Năm và Chủ nhật, là nơi người các bản mang rau rừng, măng, ốc đá, gà, vịt xuống bán. Chợ nhỏ, đi hết chỉ chừng nửa tiếng, nhưng nếu bạn muốn thấy đời sống thật thay vì cảnh dựng cho khách thì đây là chỗ đáng ghé nhất. Nên đi sớm, khoảng 6–8 giờ sáng, vì gần trưa chợ đã vãn.
7. Guồng nước và những đoạn suối dọc đường
Rải rác dọc các con suối trong vùng là những guồng nước tre khổng lồ mà người dân dùng để đưa nước lên ruộng. Chúng không nằm trong danh sách tham quan nào cả, nhưng lại là thứ khiến đường đi ở Pù Luông thú vị hơn hẳn. Cứ thấy chỗ nào đẹp thì dừng, đó là cách đi đúng nhất ở đây.
Đừng cố nhồi cả sáu điểm vào hai ngày. Đường trong Pù Luông ngắn trên bản đồ nhưng toàn đèo dốc và cua, quãng 20km có thể mất gần một tiếng. Mỗi ngày chọn tối đa hai điểm và để dành thời gian cho việc đi bộ vòng quanh bản, đó mới là phần hay nhất.
Gợi ý ghép điểm theo số ngày
- Một ngày: bản Đôn buổi sáng, thác Hiêu buổi chiều
- Hai ngày một đêm: thêm Kho Mường và hang Dơi vào ngày thứ hai
- Ba ngày hai đêm: thêm Son Bá Mười hoặc một tuyến trekking nửa ngày
- Bốn ngày trở lên: dành trọn một ngày cho đỉnh Pù Luông với người dẫn đường
- Nếu trùng thứ Năm hoặc Chủ nhật: chèn chợ phiên Phố Đoàn vào đầu buổi sáng
