Thanh Hóa có biển dài ở phía đông, rừng núi bản Thái bản Mường ở phía tây và một vùng di tích dày đặc ở giữa. Bài này điểm qua bảy địa điểm đáng bỏ thời gian nhất, kèm gợi ý nơi nào hợp với kiểu đi nào.
Thanh Hóa rộng đến mức khó gói gọn vào một chuyến đi. Phía đông là hơn trăm cây số bờ biển, phía tây là rừng núi với bản người Thái, người Mường, ở giữa là vùng đồng bằng dày đặc di tích. Người đi lần đầu thường chỉ biết Sầm Sơn rồi kết luận xứ Thanh chỉ có thế. Dưới đây là bảy nơi đáng bỏ thời gian nhất.
1. Sầm Sơn – bãi biển đông vui nhất xứ Thanh
Cách trung tâm thành phố Thanh Hóa khoảng 16km, Sầm Sơn là cái tên ai cũng nghe. Bãi cát dài, sóng khỏe, hàng dãy khách sạn sát biển và về đêm cả dải đường ven biển sáng đèn như một thị trấn không ngủ. Hợp với gia đình đông người, thích náo nhiệt và muốn mọi thứ nằm trong bán kính đi bộ. Đừng bỏ núi Trường Lệ ở cuối bãi, nơi có hòn Trống Mái và đền Độc Cước — buổi sớm leo lên nhìn xuống bãi biển còn vắng người là lúc dễ chịu nhất trong ngày.
2. Pù Luông – ruộng bậc thang và bản Thái phía tây
Nếu chỉ được chọn một nơi ở Thanh Hóa, nhiều người sẽ chọn Pù Luông. Khu bảo tồn này nằm ở phía tây, giáp Mai Châu, cách thành phố Thanh Hóa chừng 130km đường đèo. Cảnh chính là ruộng bậc thang xếp lớp quanh các bản Đôn, bản Hiêu, Kho Mường, xen giữa là guồng nước, suối và đường mòn xuyên rừng luồng. Đẹp nhất vào hai vụ lúa chín, khoảng cuối tháng 5 đến đầu tháng 6 và cuối tháng 9 đến đầu tháng 10.
3. Thành nhà Hồ – di sản thế giới bằng đá
Tòa thành đá ở vùng Vĩnh Lộc được xây cuối thế kỷ 14 và được UNESCO ghi danh năm 2011. Ấn tượng nhất không phải quy mô còn lại mà là kỹ thuật: những khối đá nặng hàng tấn ghép khít vào nhau không cần chất kết dính, đứng vững qua hơn sáu trăm năm. Bốn cổng thành vẫn còn, cổng Nam nguyên vẹn nhất. Khuôn viên rộng và trống, đi giữa trưa khá cực, nên chọn đầu giờ sáng hoặc chiều muộn.
4. Hải Tiến, Hải Hòa và Bãi Đông – biển ngoài Sầm Sơn
Ngoài Sầm Sơn còn vài lựa chọn dễ thở hơn. Hải Tiến nằm phía bắc, gần thành phố, mới phát triển nên bãi rộng và ít chen chúc. Phía nam, khu vực Nghi Sơn có Hải Hòa và Bãi Đông — Bãi Đông là bãi nhỏ khuất sau mũi đá, nước trong hơn hẳn. Đổi lại, dịch vụ ở các bãi này mỏng hơn nên cần chuẩn bị kỹ hơn về chỗ ăn.
5. Suối cá thần Cẩm Lương
Một dòng suối ngắn chảy ra từ chân núi đá, dày đặc cá lớn bơi sát bờ mà người dân trong vùng không ai đánh bắt vì tin đó là cá thần. Điểm này nhỏ, xem chừng một tiếng là hết, nhưng nằm khá tiện đường nếu bạn đi từ đồng bằng lên Pù Luông. Ghé kết hợp thì hợp lý, còn đi riêng một chuyến thì không đáng. Cuối tuần và dịp lễ khá đông.
6. Lam Kinh – rừng cây và dấu tích nhà Lê
Khu di tích Lam Kinh gắn với Lê Lợi và triều Hậu Lê, nằm ở vùng Thọ Xuân. Điều khiến nơi này khác các khu di tích khác là cây: cổ thụ phủ kín, đi trong khuôn viên mát rượi kể cả giữa hè, nhà bia và lăng mộ nằm rải dưới tán rừng. Yên, ít khách ngày thường, hợp với người đi chậm.
7. Bến En và đền Nưa – Am Tiên
Vườn quốc gia Bến En có hồ lớn với nhiều đảo nhỏ nổi giữa mặt nước, đi thuyền quanh hồ là hoạt động chính. Đền Nưa – Am Tiên nằm trên đỉnh núi Nưa, được biết đến với giếng cổ và huyệt đạo, đông nhất dịp đầu năm khi người dân đi lễ. Cả hai là lựa chọn thêm khi dư ngày, không bắt buộc trong chuyến đầu tiên.
Sai lầm phổ biến nhất khi đi Thanh Hóa là cố nhét cả biển lẫn Pù Luông vào ba ngày. Hai hướng này nằm về hai phía ngược nhau, mỗi chiều mất nửa ngày chạy xe, và bạn sẽ dành phần lớn kỳ nghỉ để ngồi trên ô tô. Chọn một hướng, đi cho tới nơi tới chốn, để dành hướng kia cho lần sau.
Chọn nhanh và vài lưu ý
- Gia đình đông người, trẻ nhỏ, mùa hè: Sầm Sơn hoặc Hải Tiến
- Cặp đôi, thích cảnh và không khí mát: Pù Luông, ở lại tối thiểu hai đêm
- Thích lịch sử: ghép Thành nhà Hồ với Lam Kinh trong cùng một ngày
- Muốn bãi tắm vắng và nước trong: đi về phía nam, Hải Hòa hoặc Bãi Đông
- Đường lên Pù Luông nhiều đoạn đèo hẹp, hạn chế chạy sau khi trời tối
