Hà Tĩnh có bốn mùa rất rõ rệt và hai trong số đó khá khó chịu. Bài này nói thẳng từng khoảng thời gian trong năm hợp với kiểu đi nào, kèm gợi ý số ngày tùy mục đích chuyến đi.
Câu trả lời ngắn: tháng 3 đến tháng 4 nếu bạn đi để xem, cuối tháng 4 đến tháng 8 nếu bạn đi để tắm biển, và tránh tháng 9 đến tháng 11. Nhưng Hà Tĩnh là tỉnh có thời tiết cực đoan hai đầu, nên đáng bỏ vài phút đọc kỹ từng mùa trước khi chốt vé.
Tháng 1 đến tháng 2: mùa lễ hội, trời ẩm
Sau Tết là lúc chùa Hương Tích và đền Chợ Củi đông nhất năm. Nếu bạn đi để hành hương thì đây là mùa của nó, còn nếu muốn yên tĩnh thì nên tránh. Trời mát, thường 15–22 độ, hay có mưa phùn và độ ẩm cao khiến cảm giác lạnh hơn con số thực. Biển thì gần như không ai tắm. Đổi lại cam bù Hương Sơn đang mùa và ăn rất ngọt.
Tháng 3 đến tháng 4: khoảng đẹp nhất trong năm
Đây là lúc tôi khuyên hầu hết mọi người nên đi. Trời hửng, khô ráo, chưa nóng, và quan trọng nhất là chưa có gió Lào. Đi bộ trong khu di tích Đồng Lộc hay leo bậc đá lên chùa Hương Tích ở nhiệt độ này dễ chịu hơn hẳn. Cuối tháng 4 nước biển đã đủ ấm để tắm nhưng khu biển chưa vào cao điểm nên giá phòng còn mềm.
Tháng 5 đến đầu tháng 7: mùa gió Lào
Đặc sản thời tiết của vùng này. Gió tây nam vượt dãy Trường Sơn, trút hết hơi ẩm rồi đổ xuống đồng bằng dưới dạng luồng khí khô và nóng. Buổi trưa chiều có thể rất khó chịu, nắng rát và không khí như luồng máy sấy. Nó không hủy hoại chuyến đi, chỉ buộc bạn đổi nhịp: sáng sớm và chiều muộn ra ngoài, giữa trưa về phòng hoặc ngồi quán. Đây cũng là lúc bãi biển đông nhất vì trùng nghỉ hè.
Tháng 7 đến tháng 8: cao điểm biển
- Nước ấm, nắng đẹp, dịch vụ ở Thiên Cầm và Xuân Thành hoạt động hết công suất
- Giá phòng khu biển cuối tuần có thể gấp đôi ngày thường, nên đặt trước 1–2 tuần
- Bưởi Phúc Trạch bắt đầu vào mùa khoảng tháng 8
- Đi giữa tuần thì vừa rẻ vừa vắng hơn hẳn, chênh lệch rất rõ
Tháng 9 đến tháng 11: mùa mưa bão, nên cân nhắc
Đây là giai đoạn cần thận trọng nhất. Miền Trung vào mùa bão và mưa lớn, Hà Tĩnh nằm trong vùng thường xuyên chịu lũ, nhiều tuyến đường vùng thấp có thể ngập cục bộ. Nếu buộc phải đi trong khoảng này, hãy theo dõi dự báo trước vài ngày, chọn chỗ ở có chính sách hủy linh hoạt và tránh các tuyến miền núi phía tây khi đang mưa lớn. Bù lại, đầu tháng 9 vẫn còn nắng đẹp và giá đã hạ.
Tháng 12: mát, vắng, hợp đi di tích
Mưa đã ngớt, trời se lạnh và khô hơn, khách du lịch gần như không có. Đây là thời điểm tốt bất ngờ để đi tuyến di tích và tuyến núi, miễn là bạn không kỳ vọng tắm biển. Chi phí phòng thấp nhất trong năm, nhưng nhiều dịch vụ ở khu biển đóng cửa nên đừng chọn ngủ ngoài đó.
Nên đi mấy ngày?
- 2 ngày 1 đêm: chọn một cụm, thường là biển Thiên Cầm cộng Ngã ba Đồng Lộc
- 3 ngày 2 đêm: mức hợp lý nhất, thêm chùa Hương Tích và hồ Kẻ Gỗ hoặc khu Nguyễn Du
- 4 ngày 3 đêm: đủ để thêm vùng Hương Sơn phía tây hoặc Vũng Áng và Đèo Ngang ở phía nam
- 5 ngày trở lên: hợp khi ghép Hà Tĩnh với Nghệ An hoặc đi tiếp về phía nam
Nếu chỉ được chọn một tuần trong năm cho Hà Tĩnh, tôi chọn khoảng cuối tháng 4: nước biển vừa ấm, gió Lào chưa tới, giá phòng chưa lên cao điểm và các tuyến di tích vẫn đi bộ được thoải mái.
Vài lưu ý theo mùa
- Mùa gió Lào: mang mũ rộng vành, kính râm và uống nước liên tục
- Mùa mưa bão: ưu tiên đặt phòng hủy được miễn phí, tránh đi vùng núi khi đang mưa
- Mùa hè cuối tuần: đặt phòng khu biển trước ít nhất một đến hai tuần
- Mùa đông và mùa xuân: mang áo khoác, sáng sớm trên núi Hồng Lĩnh khá lạnh
- Muốn ăn bưởi Phúc Trạch thì canh khoảng tháng 8 tháng 9, cam bù thì giáp Tết
