Nam Định là nơi phở bò đi ra rồi phủ khắp cả nước, nhưng ẩm thực ở đây rộng hơn nhiều: bánh cuốn làng Kênh, xôi xíu, bún đũa, nem nắm Giao Thủy và cả một tủ đồ ngọt mang về.
Nếu bạn từng ăn phở ở một quán treo biển "phở gia truyền Nam Định" nào đó ở Hà Nội hay Sài Gòn, thì đây chính là nơi cái biển ấy chỉ về. Nhưng gói ẩm thực Nam Định vào mỗi phở thì oan cho vùng đất này. Đây là đất đồng bằng lâu đời, có phố thị buôn bán, có cửa sông và biển, nên bàn ăn khá rộng: quà sáng nhiều kiểu, đồ biển sẵn, và cả một tủ đồ ngọt để mang về.
Phở bò – ăn ở đúng gốc của nó
Nghề phở ở đây gắn với mấy làng thuộc huyện Nam Trực, nơi nhiều gia đình mấy đời đi mở quán khắp nơi rồi Tết lại về. Phở Nam Định có nước dùng đậm, hậu ngọt, mùi nước mắm rõ hơn kiểu Hà Nội, bánh bản to hơn chút và thịt thường thái dày. Món nên gọi là tái lăn hoặc tái đập. Quán ngon phần lớn là quán gia đình trong ngõ, mở sáng sớm và bán hết là nghỉ, nên đừng để tới trưa mới đi tìm.
Bánh cuốn làng Kênh
Bánh cuốn ở đây tráng mỏng, mềm, thường ăn chay không nhân hoặc rắc chút hành phi, chấm nước mắm pha nhạt kèm chả. Cái hay là bánh được tráng ngay trước mặt bạn nên tới miệng vẫn còn nóng và dẻo. Đây là món quà sáng phổ biến trong thành phố, ăn nhẹ bụng, hợp cho ngày bạn định đi bộ nhiều hoặc còn dành chỗ cho một bát phở sau đó.
Xôi xíu và bánh xíu páo
Hai món này cho thấy dấu vết cộng đồng người Hoa từng buôn bán ở phố Nam Định. Xôi xíu là xôi trắng ăn cùng thịt xá xíu, lạp xưởng, chan thứ nước sốt sánh màu nâu đỏ — no và đậm, rất hợp buổi sáng lạnh. Bánh xíu páo thì nhỏ bằng nắm tay, vỏ nhiều lớp giòn, nhân thịt xá xíu và trứng, mua vài cái bỏ túi ăn đường rất tiện.
Bún đũa và bún sung
Bún đũa dùng sợi bún to gần bằng chiếc đũa, ăn với riêu cua, cà chua và rau rút hoặc rau cải. Sợi to nên ngậm nước dùng tốt hơn bún thường, ăn chắc bụng. Bún sung là phiên bản bình dân hơn, bát nhỏ, rẻ, ăn kèm quả sung muối chua chát — nghe lạ nhưng chính vị chát ấy làm cân lại nước riêu. Hai món này thường bán ở chợ và các quán vỉa hè buổi trưa.
Nem nắm Giao Thủy
Thịt lợn và bì thái chỉ trộn thính gạo rang, nắm thành từng nắm, ăn cuốn lá sung hoặc lá đinh lăng rồi chấm nước mắm. Vị bùi của thính quyện với bì giòn, ăn chơi hay ăn kèm bữa cơm đều hợp. Đây là món phải ăn tươi trong ngày, nên nếu mua ở dọc đường về Giao Thủy thì hãy tính ăn luôn thay vì mang đi xa.
Hải sản và nước mắm vùng cửa sông
- Ngao là thứ đáng gọi nhất, vùng Giao Thủy – Nghĩa Hưng nuôi rất nhiều nên giá mềm
- Các quán sát bãi Quất Lâm và Thịnh Long tiện nhất, hỏi giá theo cân trước khi gọi
- Nước mắm Sa Châu ủ theo lối truyền thống, mua chai đóng sẵn làm quà rất gọn
- Cá nướng úp chậu là món cỗ vùng Giao Thủy, muốn ăn thường phải đặt trước
Đồ ngọt và quà mang về
- Kẹo Sìu Châu: kẹo lạc nấu kiểu Nam Định, giòn tan, không dính răng
- Bánh gai: nhân đậu xanh dừa, lá gai xay kỹ nên ruột đen mịn
- Bánh nhãn Hải Hậu: viên nhỏ tròn vàng, giòn, để được lâu
- Gạo tám xoan Hải Hậu: mua vài cân về nấu, cơm thơm rõ rệt
- Giá tham khảo cho các loại bánh kẹo đóng gói thường khoảng 40.000–90.000đ mỗi hộp
Mẹo ăn ở Nam Định: quán ngon ở đây hầu hết là quán sáng của gia đình, mở từ tầm 5–6 giờ và bán hết thì đóng. Ăn sáng muộn sau 9 giờ là bạn đã bỏ lỡ nửa danh sách rồi. Chịu khó dậy sớm một hôm, coi như đó là hoạt động tham quan chính của buổi sáng.
Vài lưu ý
- Ưu tiên quán đông người địa phương thay vì quán treo nhiều biển quảng cáo
- Giá quà sáng ở đây khá mềm, thường 25.000–60.000đ mỗi suất (tham khảo)
- Nhiều quán nhỏ không nhận chuyển khoản, nên mang tiền mặt lẻ
- Món nắm và nem tươi chỉ nên ăn trong ngày, không mang đường dài
- Nếu đi mùa hè, tránh gọi đồ biển vào cuối buổi tối muộn khi hàng đã để lâu
