Cát Bà không phải hòn đảo chỉ có bãi tắm. Vịnh Lan Hạ, rừng quốc gia, làng chài và mấy ngọn đồi pháo đài nằm rất gần nhau, vấn đề là chọn đúng thứ hợp với số ngày bạn có.
Cát Bà thuộc thành phố Hải Phòng, trên địa bàn huyện Cát Hải cũ nay được tổ chức thành đặc khu Cát Hải. Điều đáng nói là hòn đảo này gom được ba thứ vào một chỗ: biển, núi đá vôi trên nước và rừng nguyên sinh. Các điểm nằm khá gần nhau, cái khó chỉ là chọn đúng thứ hợp với quỹ thời gian của bạn.
1. Vịnh Lan Hạ – lý do chính khiến người ta ra đảo
Lan Hạ nằm ngay phía nam đảo, chung một hệ núi đá vôi với Hạ Long nhưng vắng hơn nhiều. Điểm hay của vịnh này là những bãi cát nhỏ lọt giữa các hòn đá, tàu thả bạn xuống rồi bạn tự bơi vào, giữa trưa có khi cả bãi chỉ có nhóm mình. Tour thuyền trong ngày xuất phát từ bến Bèo, chạy khoảng 6–8 tiếng và thường kèm một chặng chèo kayak.
2. Bãi Cát Cò 1, 2, 3 – biển ngay sát thị trấn
Ba bãi tắm nhỏ nằm liền nhau ở rìa thị trấn, nối nhau bằng những con đường lát đá men vách núi. Đi bộ từ trung tâm ra Cát Cò 1 chỉ chừng mươi phút. Bãi ngắn, cát mịn, nước trong hơn hẳn các bãi gần bờ trong đất liền. Mùa hè rất đông vào khung chiều muộn, muốn vắng thì ra lúc sáng sớm.
- Cát Cò 1: rộng nhất, nhiều dịch vụ, đông nhất
- Cát Cò 2: nằm giữa, có đoạn đường men vách núi đẹp
- Cát Cò 3: yên tĩnh hơn, phía sau là khu nghỉ dưỡng
3. Vườn quốc gia Cát Bà và đỉnh Ngự Lâm
Cách thị trấn khoảng 15km về phía bắc, đây là phần nhiều người bỏ qua nhất và cũng tiếc nhất. Tuyến ngắn phổ biến là leo đỉnh Ngự Lâm, mất chừng 30–45 phút mỗi chiều, dốc và nhiều đá tai mèo nhưng lên tới chòi quan sát thì thấy cả vùng rừng núi trùng điệp. Tuyến dài hơn xuyên rừng ra ao Ếch rồi về làng Việt Hải, cần nửa ngày và nên có người dẫn. Nhớ đi giày bám tốt.
4. Làng Việt Hải – ngôi làng lọt thỏm giữa rừng
Việt Hải nằm phía đông đảo, muốn tới phải đi thuyền rồi đạp xe thêm một đoạn đường rừng, hoặc đi bộ xuyên vườn quốc gia. Chính cái bất tiện đó giữ cho làng còn yên. Ở đây có vài nhà làm homestay, buổi tối gần như không có tiếng xe.
5. Pháo đài Thần Công – chỗ nhìn toàn cảnh đẹp nhất
Nằm trên ngọn đồi ngay sau thị trấn, đây là công trình quân sự cũ với hệ thống hầm hào và những khẩu pháo lớn còn giữ lại. Người ta lên đây chủ yếu vì tầm nhìn: thấy trọn thị trấn, cảng cá và các dãy đảo đá phía Lan Hạ. Canh khoảng một tiếng trước lúc mặt trời lặn.
6. Hang Quân Y và động Trung Trang
Hai điểm nằm trên trục đường xuyên đảo, tiện ghép vào lúc đi hoặc về Vườn quốc gia. Hang Quân Y là bệnh viện ngầm trong lòng núi thời chiến, bên trong xây thành nhiều phòng, mát lạnh và khá ấn tượng. Động Trung Trang thiên về thạch nhũ, đường dễ đi, hợp người lớn tuổi và trẻ nhỏ. Cả hai đều tối, nhớ mang đèn.
7. Làng chài Cái Bèo và bến Bèo
Cái Bèo là một trong những làng chài nổi lâu đời, nằm cạnh bến tàu chính của đảo. Buổi sáng sớm ở đây nhộn nhịp thật chứ không phải dựng cho khách xem: thuyền về, cá chuyển lên bờ, các bè nuôi lục đục làm việc. Bạn có thể thuê thuyền nan đi một vòng quanh bè, giá tham khảo vài trăm nghìn cho cả thuyền.
8. Đảo Khỉ và các bãi nhỏ trên vịnh
Đảo Khỉ, tên khác là Cát Dứa, thường được ghép sẵn trong tour thuyền nửa ngày. Bãi đẹp, nước trong, nhưng đàn khỉ rất dạn người và hay giật đồ. Ngoài ra trên vịnh còn Nam Cát, Vạn Bội, Ba Trái Đào và nhiều bãi không tên mà chủ tàu chọn tuỳ con nước.
Đừng cố nhét cả rừng lẫn vịnh vào một ngày. Tour thuyền Lan Hạ ăn trọn từ sáng tới chiều muộn, còn Vườn quốc gia cần ít nhất nửa buổi cộng thời gian chạy xe. Ghép hai thứ này vào cùng một ngày là cách chắc chắn nhất để chuyến đi thành một cuộc di chuyển liên tục.
Chọn nhanh theo số ngày bạn có
- Hai ngày một đêm: trọn một ngày cho vịnh Lan Hạ, chiều còn lại cho Cát Cò và pháo đài
- Ba ngày hai đêm: thêm nửa ngày Vườn quốc gia hoặc làng Việt Hải
- Bốn ngày trở lên: thêm một đêm ngủ trên vịnh và một buổi trekking ra ao Ếch
- Đi cùng trẻ nhỏ: ưu tiên Cát Cò, động Trung Trang và tour thuyền nửa ngày
- Đi mùa lạnh: bỏ bớt bãi tắm, dồn cho rừng, hang và làng chài
