Đồ ăn ở Cát Bà xoay quanh hải sản tươi, nhưng ăn ngon hay không phụ thuộc vào việc bạn gọi món thế nào. Đây là danh sách món đáng thử và mấy quy tắc hỏi giá trước khi gật đầu.
Chuyện ăn ở Cát Bà đơn giản hơn nhiều người tưởng: nguyên liệu tươi, cách nấu mộc, ít món cầu kỳ. Nhưng cũng vì thế mà chất lượng bữa ăn phụ thuộc gần như hoàn toàn vào việc bạn chọn con gì và hỏi giá ra sao. Dưới đây là những món đáng bỏ bụng cho một chuyến hai đến ba ngày, xếp theo thứ tự nên thử.
1. Tu hài – món đứng đầu danh sách
Nếu chỉ được chọn một món để nhớ về Cát Bà thì là tu hài. Con này nuôi nhiều quanh vùng, thịt giòn và ngọt kiểu rất riêng, không giống bất cứ loại nghêu sò nào. Kiểu phổ biến nhất là nướng mỡ hành rắc lạc rang, ăn nóng ngay trên vỉ. Ai thích vị nguyên bản hơn thì gọi hấp gừng hoặc hấp sả để giữ nước ngọt trong vỏ. Giá tham khảo thường tính theo con, nên hỏi rõ số tiền một con trước khi gọi cả đĩa.
2. Cá song, cá giò nuôi lồng bè
Quanh vịnh có rất nhiều bè nuôi, nên cá ở đây thuộc loại vớt lên là nấu. Cá song hấp xì dầu hoặc nấu lẩu là cách ăn quen thuộc nhất, thịt chắc và ít tanh. Cá giò thì hợp làm lẩu hoặc nướng. Một con cỡ vừa đủ cho ba đến bốn người, gọi con to quá dễ thành ăn không hết mà tiền thì tính theo cân.
3. Bề bề, ghẹ và các món luộc hấp
Bề bề, tức tôm tít, ngon nhất vào những tháng có trứng, hấp bia rồi bóc ăn nóng. Ghẹ thì chọn con chắc, cầm nặng tay, ấn yếm thấy cứng. Đây là nhóm món dễ hớ nhất vì giá dao động mạnh theo mùa và theo cỡ, nên luôn tự ra khay chọn con rồi xem cân.
- Ghẹ: chọn con nặng tay, yếm cứng, càng còn đủ
- Bề bề: hỏi có trứng hay không trước khi chốt giá
- Ốc các loại: rẻ, hợp ăn chiều, gọi vừa phải vì nhanh chán
- Mực: mực tươi hấp gừng buổi tối, mực một nắng nướng thì để dành làm quà
4. Sam biển – món lạ, không phải ai cũng hợp
Sam là đặc sản chung của vùng ven biển Hải Phòng và Quảng Ninh, ở Cát Bà cũng có vào mùa. Người ta hay làm gỏi, nướng hoặc xào chua ngọt, phần được quý nhất là trứng. Vị khá riêng và không phải ai ăn lần đầu cũng thích, nên gọi một phần cho cả nhóm thử trước. Lưu ý quan trọng: chỉ ăn ở quán quen làm món này, vì có loài so biển trông giống sam nhưng độc, người không rành rất dễ nhầm.
5. Bún, cháo hải sản và bánh đa cua kiểu Hải Phòng
Buổi sáng trên đảo không cần cầu kỳ. Một bát bún hải sản hoặc cháo hà, cháo ngao ở hàng ven đường là đủ. Vì Cát Bà thuộc Hải Phòng nên bánh đa cua và bánh mì cay cũng có mặt ở thị trấn, tuy không đúng bằng trong phố nhưng vẫn là bữa sáng gọn nhẹ trước khi xuống tàu.
6. Ăn ở bè nổi – đắt hơn nhưng đáng một bữa
Vài nhà bè quanh khu Cái Bèo và trên vịnh có phục vụ ăn uống. Bạn ngồi ngay trên mặt nước, chỉ vào lồng nào thì họ vớt con ở lồng đó lên làm. Giá cao hơn trên bờ và thường phải cộng thêm tiền thuyền ra vào, nhưng nếu đi ba ngày thì bỏ ra một bữa như vậy là xứng đáng. Nhớ hỏi trước tổng chi phí gồm cả tiền đò.
7. Mua gì mang về
- Mực một nắng và cá khô: dễ đóng gói, để được lâu
- Tôm khô, ruốc: hợp làm quà số lượng nhiều
- Mật ong rừng: hỏi kỹ nguồn gốc, đừng mua ở quầy sát bãi tắm
- Hải sản tươi: chỉ mua nếu về thẳng nhà trong ngày, nhờ đóng thùng xốp kèm đá
- Mua ở chợ thị trấn buổi sáng, giá dễ chịu hơn hẳn các quầy khu du lịch
Quy tắc duy nhất cần nhớ khi ăn hải sản ở đảo: hỏi giá theo cân, tự chọn con, xem cân tại chỗ, rồi mới nói cách chế biến. Bốn bước đó mất chưa tới hai phút và giải quyết được gần hết những câu chuyện chặt chém mà bạn hay đọc trên mạng.
Vài lưu ý cuối
- Tránh gọi món khi đói quá, dễ gọi thừa rồi tiếc
- Quán ghi rõ bảng giá theo cân thường đáng tin hơn quán để trống
- Hải sản ngon nhất vào sáng sớm và đầu giờ tối, lúc hàng vừa về
- Mùa hè cao điểm nên ăn sớm trước 18 giờ để khỏi chờ
- Ai bụng yếu nên hạn chế gỏi sống và đồ tái trong ngày đầu
