Cái hay của Tam Đảo là gần như mọi điểm tham quan đều nằm trong bán kính đi bộ hoặc vài phút chạy xe từ trung tâm thị trấn. Bài này xếp lại các điểm đáng đi nhất theo thứ tự hợp lý để bạn không phải leo dốc hai lần.
Tam Đảo là thị trấn nghỉ mát ở độ cao khoảng 900m, thuộc tỉnh Phú Thọ (Vĩnh Phúc cũ), cách Hà Nội chừng 80km. Cái hay là bạn gần như không phải di chuyển: phần lớn điểm tham quan nằm trong bán kính đi bộ quanh trung tâm. Nhưng thị trấn dốc, đi sai thứ tự là leo cùng một con dốc hai lần. Dưới đây là các điểm đáng đi nhất, xếp theo thứ tự tôi vẫn dẫn bạn bè đi.
1. Trung tâm thị trấn và nhà thờ đá Tam Đảo
Nhà thờ đá là hình ảnh quen thuộc nhất của Tam Đảo, xây từ thời Pháp bằng đá xám, nằm ngay giữa thị trấn trên một khoảng sân cao. Điểm đáng giá không hẳn là công trình mà là khoảng sân trước nhà thờ: đứng đó nhìn thẳng xuống thung lũng, và những hôm mây kéo lên thì cả dãy nhà phía dưới biến mất trong vài phút. Đây cũng là nơi tiện nhất để bắt đầu vì mọi tuyến đường trong thị trấn đều dẫn về đây.
2. Tháp truyền hình trên đỉnh Thiên Nhị
Đây là điểm cao nhất mà khách thường lên, trên đỉnh Thiên Nhị ở độ cao khoảng 1.375m. Đường lên là gần 1.400 bậc thang dọc sườn núi, đi chậm mất chừng một tiếng. Trên đỉnh không có gì ngoài cái tháp và tầm nhìn, nhưng đoạn đường đi mới là phần đáng nhớ: bậc thang len giữa rừng, càng lên càng mát và càng nhiều mây. Nên đi buổi sáng, mang nước, tránh hôm mưa vì bậc đá trơn rêu.
3. Thác Bạc
Thác Bạc nằm cuối một con dốc phía cuối thị trấn, xuống bằng cầu thang bê tông chừng vài phút đi bộ. Thác không lớn, mùa khô nước khá ít, nhưng khe đá và tán cây hai bên khiến chỗ này mát hẳn. Mùa hè sau mưa thì nước mạnh và đẹp hơn nhiều. Điểm trừ là lối xuống hẹp, đông vào cuối tuần, bậc thang ẩm rất dễ trượt.
4. Đền Bà Chúa Thượng Ngàn và Cổng Trời
Đền Bà Chúa Thượng Ngàn nằm trên sườn dốc phía trên thị trấn, là nơi người dân và khách hành hương hay ghé, đường lên có bậc thang nhưng không dài. Từ đây đi tiếp lên cao là Cổng Trời, điểm nhìn quen thuộc để ngắm toàn cảnh thị trấn nằm gọn trong thung lũng. Chiều muộn thường có mây tràn qua đường.
5. Khu danh thắng Tây Thiên
Tây Thiên nằm ở chân núi phía tây, không thuộc thị trấn, muốn đi phải xuống hết đèo rồi vòng sang, khoảng 25–30km và chừng một tiếng chạy xe. Ở đây có Thiền viện Trúc Lâm Tây Thiên và tuyến hành hương lên đền Thượng, leo bộ theo suối mất vài tiếng hoặc đi cáp treo, giá khứ hồi tham khảo 200.000–300.000đ mỗi người. Cách gọn nhất là ghép Tây Thiên vào buổi sáng ngày về.
- Đi cáp treo nếu có người lớn tuổi hoặc trẻ nhỏ đi cùng
- Mùa lễ hội rằm tháng Hai âm lịch rất đông, tránh nếu bạn ngại chen
- Mặc đồ kín đáo vì đây là khu tâm linh
6. Vườn quốc gia Tam Đảo
Toàn bộ dãy núi quanh thị trấn nằm trong Vườn quốc gia Tam Đảo, và đây là phần ít khách để ý nhất. Có các tuyến đi bộ trong rừng dọc sườn núi, mát và vắng, nhiều bướm và chim vào sáng sớm mùa hè. Nên hỏi trước chủ khách sạn xem tuyến nào đang mở và có cần người dẫn không.
7. Chợ đêm và những buổi tối trong sương
Buổi tối ở Tam Đảo gói gọn trong khu chợ nhỏ giữa thị trấn: hàng nướng, ngô khoai, trứng, đồ len và mấy quầy su su với măng khô. Trời lạnh, sương xuống, ngồi ăn đồ nướng ngoài trời là kiểu tối rất Tam Đảo. Quanh khu trên cao vài năm nay còn có thêm mấy điểm check-in thu vé lẻ, mức tham khảo vài chục nghìn tới hơn trăm nghìn đồng.
Xếp lịch theo độ cao chứ đừng xếp theo danh sách. Buổi sáng leo tháp truyền hình khi còn sức, chiều mới đi Thác Bạc và đền Bà Chúa Thượng Ngàn, tối xuống chợ. Làm ngược lại là bạn sẽ leo dốc hai lần trong cùng một ngày và bỏ dở nửa danh sách.
Lưu ý khi đi các điểm ở Tam Đảo
- Thị trấn dốc và nhiều bậc thang, giày thể thao bám tốt quan trọng hơn mọi thứ khác
- Mang áo khoác mỏng kể cả giữa hè, chiều muộn nhiệt độ tụt nhanh
- Mây mù dày có thể che sạch tầm nhìn, đừng đặt kỳ vọng vào một khung ảnh cụ thể
- Cuối tuần mùa hè rất đông, đi giữa tuần nếu chủ động được lịch
- Mang tiền mặt cho các quầy nhỏ và vé lẻ ở chợ
- Tây Thiên nên tách thành buổi riêng, đừng nhét chung ngày với thị trấn