Tam Đảo mát quanh năm nên mùa nào cũng đi được, nhưng bốn mùa cho bốn kiểu chuyến rất khác nhau. Bài này phân tích từng mùa và gợi ý độ dài chuyến phù hợp với từng nhóm khách.
Tam Đảo nằm ở độ cao khoảng 900m nên mát quanh năm, chênh với đồng bằng chừng 6–8 độ. Điều đó có nghĩa là mùa nào bạn cũng đi được, và câu hỏi thật sự không phải mùa nào đẹp mà là bạn muốn kiểu chuyến đi nào. Bốn mùa ở đây cho bốn trải nghiệm khác hẳn nhau, và giá phòng cũng thế.
Mùa hè, tháng 5 đến tháng 8: trốn nóng nhưng đông
Đây là mùa cao điểm và cũng là lý do tồn tại của Tam Đảo từ thời Pháp. Trong lúc Hà Nội trên 35 độ thì ở đây ban ngày chỉ hơn 20 độ, tối phải mặc áo khoác. Đổi lại, cuối tuần mùa hè thị trấn kín người, giá phòng bật lên gấp rưỡi hoặc gấp đôi, quán ăn phải chờ. Mùa này hay có mưa rào buổi chiều, thường tạnh nhanh nhưng đủ làm hỏng kế hoạch leo tháp truyền hình nếu bạn để đến chiều mới đi.
Mùa thu, tháng 9 đến tháng 11: đẹp nhất theo tôi
Nếu chỉ được chọn một khoảng thời gian, tôi chọn quãng này. Trời khô, không khí trong, tầm nhìn từ Cổng Trời và đỉnh Thiên Nhị xa hơn hẳn so với mùa hè ẩm. Khách đã thưa, giá phòng về mức bình thường, và nhiệt độ vừa đủ mát để đi bộ cả ngày mà không mệt. Đây cũng là mùa dễ gặp cảnh mây trôi dưới thung lũng vào sáng sớm nhất mà vẫn có nắng.
Mùa đông, tháng 12 đến tháng 2: lạnh, mờ và rất tĩnh
Mùa đông Tam Đảo lạnh sâu, có những đợt xuống dưới 10 độ, sương mù dày đặc và độ ẩm cao. Nhiều hôm bạn đứng giữa thị trấn mà chỉ nhìn thấy vài chục mét trước mặt. Nghe thì bất tiện nhưng đúng kiểu người thích sự yên tĩnh: phố vắng, quán ít khách, tối ngồi bên bếp than ăn đồ nướng trong sương. Chỉ cần mang đủ áo ấm và đừng kỳ vọng vào tầm nhìn.
Mùa xuân, tháng 2 đến tháng 4: mùa lễ hội và nồm ẩm
Mùa xuân là lúc khu Tây Thiên dưới chân núi vào hội, chính hội rơi vào rằm tháng Hai âm lịch, rất đông khách hành hương. Nếu bạn muốn kết hợp lễ chùa thì đây là dịp. Thời tiết trên núi thì ẩm, mưa phùn và mây mù nhiều, đường bậc thang trơn hơn bình thường nên cần giày bám tốt. Đây là mùa nên ưu tiên phần tâm linh và ăn uống hơn là leo trèo.
Nên đi mấy ngày?
Câu trả lời ngắn: hai ngày một đêm. Thị trấn nhỏ, đi hết các điểm chính trong một ngày là xong, phần còn lại là để nghỉ. Ba ngày chỉ đáng khi bạn thêm Tây Thiên hoặc một buổi đi bộ trong Vườn quốc gia Tam Đảo. Còn đi về trong ngày thì làm được nhưng khá vội vì riêng đi lại đã mất khoảng bốn tiếng cả hai chiều.
- 1 ngày: đi sớm, tham quan nhà thờ đá và Thác Bạc, ăn trưa rồi về, không kịp leo tháp
- 2 ngày 1 đêm: đủ cho toàn bộ thị trấn, gồm cả tháp truyền hình và chợ đêm, hợp nhất với đa số
- 3 ngày 2 đêm: thêm Tây Thiên và một buổi đi bộ trong rừng, hợp với gia đình đi thong thả
- Dài hơn 3 ngày: chỉ nên nếu bạn xem Tam Đảo là chỗ nghỉ dưỡng thuần tuý, không phải đi chơi
Chọn theo nhóm khách
- Cặp đôi: 2 ngày 1 đêm vào mùa thu, ở khu trên cao có view thung lũng
- Gia đình có trẻ nhỏ: 2 ngày, tránh Thác Bạc và tháp truyền hình, tập trung khu trung tâm
- Nhóm bạn trẻ: 2 ngày cuối tuần, đặt phòng sớm và chấp nhận đông
- Người lớn tuổi: 3 ngày thong thả, dùng cáp treo khi đi Tây Thiên
- Người thích đi bộ đường rừng: 3 ngày vào mùa thu, khô ráo và dễ đi nhất
Một điều nên biết trước: mây mù ở Tam Đảo không theo lịch. Có hôm giữa mùa thu vẫn trắng xoá, có hôm giữa mùa đông lại trong veo. Đừng đặt cả chuyến đi vào một khung ảnh cụ thể, hãy chọn mùa theo nhiệt độ và độ đông, còn tầm nhìn thì coi như phần thưởng.
Vài lưu ý khi chọn thời điểm
- Tránh các dịp lễ dài và cuối tuần mùa hè nếu ngại đông và giá cao
- Đặt phòng trước 1–2 tuần cho mùa cao điểm, sát ngày giá tăng rất nhanh
- Mùa hè nên xếp việc leo trèo vào buổi sáng để tránh mưa rào buổi chiều
- Mùa đông và mùa xuân đường bậc thang trơn, giày bám tốt là bắt buộc
- Luôn mang áo khoác mỏng, chênh lệch nhiệt độ ngày và đêm ở đây khá lớn