Nam Định không có mùa xấu, chỉ có mùa hợp với thứ bạn muốn xem: lễ hội đầu năm, biển mùa hè, nhà thờ mùa Giáng sinh hay chim di cư mùa đông. Bài này chia rõ từng mùa và số ngày nên dành.
Nam Định không có mùa nào thực sự xấu, vì phần lớn thứ đáng xem ở đây là công trình chứ không phải phong cảnh phụ thuộc thời tiết. Nhưng chọn đúng mùa vẫn tạo khác biệt lớn, bởi mỗi quãng trong năm lại mở ra một thứ khác nhau: lễ hội, biển, ánh sáng chụp ảnh, hay đàn chim ngoài cửa sông. Dưới đây là cách chia mùa và số ngày nên dành cho từng kiểu chuyến đi.
Tháng Giêng đến tháng Ba âm lịch: mùa lễ hội
Đây là lúc Nam Định sống động nhất. Lễ khai ấn đền Trần diễn ra đêm 14 rạng sáng 15 tháng Giêng, kéo về lượng người khổng lồ từ khắp nơi. Sang tháng Ba âm lịch là hội Phủ Dầy ở Vụ Bản, với hầu đồng, hát chầu văn và rước kiệu — đông nhưng đông kiểu hội làng, dễ chịu hơn nhiều. Đi mùa này bạn xem được đời sống tín ngưỡng thật, đổi lại phải chấp nhận chen chúc và giá phòng nhích lên.
Tháng 4 đến tháng 6: chuyển sang mùa biển
Trời ấm dần, chưa quá gắt, các bãi Thịnh Long và Quất Lâm bắt đầu mở cửa nhộn nhịp trở lại. Quãng cuối tháng 4 tới đầu tháng 6 là điểm cân bằng tốt: đủ ấm để tắm biển nhưng chưa vào cao điểm nên phòng còn rẻ. Đây cũng là lúc đồng lúa quanh Hải Hậu và Xuân Trường xanh rồi ngả vàng, chạy xe máy qua các con đường làng có nhà thờ nhô lên rất được ảnh.
Tháng 6 đến tháng 8: cao điểm hè
- Bãi biển đông nhất vào các tối cuối tuần, nên đặt phòng trước ít nhất một tuần
- Đi giữa tuần thì bãi vắng hẳn và giá phòng mềm hơn rõ rệt
- Nắng gắt buổi trưa, nên dồn việc tham quan vào sáng sớm và chiều muộn
- Cần theo dõi tin bão vì đây là vùng ven biển, lịch có thể phải đổi gấp
Tháng 9 đến tháng 11: quãng dễ chịu nhất
Nếu bạn không đi vì lễ hội hay vì tắm biển, đây là lúc nên đi. Trời mát, ít mưa, nắng dịu và trong — điều kiện lý tưởng để chụp nhà thờ đổ Hải Lý lúc bình minh hoặc chạy dọc vùng nhà thờ Bùi Chu. Khách du lịch cũng thưa nên đền chùa yên tĩnh, quán xá không phải chờ. Đây là mùa hợp nhất cho chuyến hai hoặc ba ngày kiểu thong thả.
Tháng 12 đến tháng 3: Giáng sinh và mùa chim
Mùa đông ở đây có hai thứ rất riêng. Thứ nhất là Giáng sinh: vùng Bùi Chu, Xuân Trường, Hải Hậu có mật độ nhà thờ dày đặc và cả dải quê sáng đèn, trang trí công phu suốt tuần lễ Noel, đi buổi tối rất đáng. Thứ hai là mùa chim di cư ở vườn quốc gia Xuân Thủy, kéo dài khoảng tháng 11 tới tháng 3, khi các đàn chim nước về kiếm ăn trên bãi triều. Bù lại trời lạnh và hay có mưa phùn.
Vậy nên đi mấy ngày?
- 1 ngày: chỉ cụm thành phố — đền Trần, chùa Phổ Minh, cột cờ, ăn phở
- 2 ngày 1 đêm: thành phố cộng một hướng ven biển, phổ biến nhất là Hải Hậu
- 3 ngày 2 đêm: thêm Phủ Dầy hoặc vườn quốc gia Xuân Thủy, nhịp thong thả
- 4 ngày trở lên: chỉ hợp lý nếu bạn đi vì lễ hội, hoặc muốn nghỉ hẳn ở biển vài hôm
Một mẹo nhỏ về giờ giấc quan trọng không kém chuyện chọn mùa: nhà thờ đổ Hải Lý đẹp nhất lúc bình minh và lúc thủy triều rút. Hai điều kiện này không phải hôm nào cũng trùng nhau, nên hãy tra lịch con nước trước và xếp buổi sáng đó vào đúng ngày phù hợp.
Lưu ý khi chọn thời điểm
- Né tuần rằm tháng Giêng quanh đền Trần nếu bạn đi để tham quan chứ không phải dự lễ
- Mùa mưa bão thường rơi vào khoảng tháng 7 đến tháng 9, theo dõi dự báo nếu định ra biển
- Dịp lễ 30/4 và 2/9 giá phòng ở bãi biển tăng và hay kín sớm
- Trời mưa phùn mùa đông làm đường làng trơn, chạy xe máy nên đi chậm
- Từ 2025 vùng đất này thuộc tỉnh Ninh Bình sau sáp nhập, tra thông tin lễ hội nên tìm cả tên cũ lẫn tên mới
