Thái Nguyên có bốn mùa rõ rệt, nhưng đồi chè thì không xanh đều quanh năm. Bài này nói thẳng từng mùa được gì mất gì, và số ngày hợp lý cho từng kiểu chuyến đi từ một ngày tới năm ngày.
Thái Nguyên nằm ở vùng trung du miền Bắc nên có đủ bốn mùa, nhưng cái quyết định chuyến đi đẹp hay không lại là màu của đồi chè, và thứ đó không đều quanh năm. Thêm nữa, mỗi mùa lại làm nổi bật một nhóm điểm đến khác nhau: mùa mưa hợp với thác và suối, mùa khô hợp với hang động và di tích. Dưới đây là cách chọn thời điểm và số ngày cho hợp với thứ bạn muốn xem.
Tháng 3 đến tháng 5: đẹp nhất trong năm
Đây là quãng dễ chịu nhất. Trời ấm, có mưa xuân nhẹ nên chè bật búp đều, đồi xanh mướt và người dân đi hái chè từ sáng sớm. Nhiệt độ chưa gay gắt nên leo hang Phượng Hoàng hay đi bộ trong khu ATK đều thoải mái. Tháng 3 và tháng 4 cũng là mùa măng đắng và rau rừng, bữa cơm bản phong phú hơn hẳn. Nhược điểm duy nhất là những ngày nồm ẩm cuối xuân, ảnh chụp dễ bị mờ vì sương mù.
Tháng 6 đến tháng 8: mùa nước, mùa nóng
Nóng và ẩm, giữa trưa trên đồi chè gần như không đứng nổi. Nhưng đây lại là lúc thác Khuôn Tát, suối Mỏ Gà và suối Cửa Tử nhiều nước nhất, và người địa phương ra tắm suối rất đông vào cuối tuần. Nếu đi mùa này, hãy đảo lịch: sáng sớm và chiều muộn dành cho đồi chè, giữa trưa thì xuống suối hoặc vào hang cho mát. Cẩn thận với mưa rào bất chợt và tuyệt đối không lội suối khi trời vừa mưa.
- Ưu: nhiều nước, cây cối xanh, thác và suối đẹp nhất
- Nhược: nắng gắt buổi trưa, mưa rào bất chợt, đường rừng trơn
- Nên mang: áo mưa mỏng, dép quai hậu bám tốt, đồ thay
Tháng 9 đến tháng 11: cân bằng nhất
Nếu chỉ được chọn một khoảng và không quan tâm lễ hội, tôi chọn quãng này. Mưa đã ngớt, trời hanh và trong, đồi chè vẫn còn xanh sau mùa mưa, ảnh chụp lên màu đẹp nhất trong năm. Nhiệt độ vừa phải, hợp cho những ngày chạy xe dài lên Định Hóa hoặc nối tuyến lên hồ Ba Bể ở phần phía bắc tỉnh. Đây cũng là mùa trám đen và mùa gặt ở các thung nhỏ ven đường.
Tháng 12 đến tháng 2: mùa lễ hội, không phải mùa đồi chè
Trời lạnh, có đợt rét đậm, và chè bị đốn tỉa nên đồi trông trơ và xỉn màu. Nếu bạn đi vì đồi chè thì đây là thời điểm dễ thất vọng nhất. Đổi lại, tháng Giêng âm lịch là mùa lễ hội với hội đền Đuổm và hội Lồng Tồng ở vùng Định Hóa, không khí rất đáng xem và ăn uống thì phong phú. Đi mùa này nên mang đủ áo ấm, sáng sớm vùng đồi có sương dày.
Nên đi mấy ngày
- Đi trong ngày: vùng chè Tân Cương buổi sáng, hồ Núi Cốc buổi chiều
- 2 ngày 1 đêm: hướng tây trọn ngày một, ngày hai chọn ATK Định Hóa hoặc Võ Nhai
- 3 ngày 2 đêm: đi đủ cả ba hướng, nhịp thong thả, có thời gian ngồi uống trà
- 4–5 ngày: nối thêm hồ Ba Bể ở phần phía bắc tỉnh, ngủ lại một đêm nhà sàn
Với đồi chè, giờ trong ngày quan trọng hơn mùa trong năm. Sáu giờ sáng một ngày tháng Chín và mười hai giờ trưa cùng ngày đó là hai nơi hoàn toàn khác nhau. Cứ dậy sớm, bạn sẽ thấy sương còn đọng trên búp và người ta đang hái chè thật chứ không phải diễn.
Chốt nhanh theo mục đích chuyến đi
- Muốn ảnh đồi chè đẹp: tháng 9–11, đi lúc sáng sớm
- Muốn tắm suối, chơi nước: tháng 6–8, tránh ngày mưa
- Muốn xem hội và không khí Tết vùng cao: tháng Giêng âm lịch
- Đi cùng bố mẹ hoặc trẻ nhỏ: tháng 3–5 hoặc tháng 10, thời tiết dễ chịu nhất
- Tránh: cuối tuần dịp lễ lớn, đường lên hồ Núi Cốc rất đông
