Chùa Cầu

Giữa lòng phố cổ Hội An trầm mặc, có một cây cầu nhỏ bắc qua con lạch nước đã đứng vững hơn bốn thế kỷ. Người ta gọi nó là Chùa Cầu - biểu tượng linh hồn của di sản Hội An, nơi mỗi viên gạch, mỗi mái ngói đều thấm đẫm câu chuyện giao thương Đông - Tây từ thời phố Hội còn là thương cảng sầm uất bậc nhất Đàng Trong.

Chùa Cầu Hội An ở đâu và vì sao đặc biệt?

Chùa Cầu nằm ngay trung tâm phố cổ, nối phố Nguyễn Thị Minh Khai với phố Trần Phú, bắc qua một nhánh nhỏ của sông Thu Bồn. Đây là công trình duy nhất ở Việt Nam vừa là cầu, vừa là chùa, mang đậm dấu ấn kiến trúc Nhật Bản pha trộn Việt - Hoa. Không phải ngẫu nhiên mà hình ảnh cây cầu được in trang trọng trên tờ tiền polymer 20.000 đồng của Việt Nam.

Không tới Chùa Cầu thì coi như chưa thực sự đặt chân đến Hội An - người dân phố Hội vẫn nói vậy với du khách phương xa.

Lịch sử: cây cầu do người Nhật xây dựng

Chùa Cầu được cho là do các thương nhân Nhật Bản xây dựng vào khoảng đầu thế kỷ 17, cụ thể ước chừng những năm 1590-1617, khi cộng đồng người Nhật sinh sống và buôn bán đông đúc tại Hội An. Cây cầu ban đầu có tên Nhật Bản Kiều, nối khu phố người Nhật với khu phố người Hoa qua con lạch nhỏ.

Đến năm 1719, chúa Nguyễn Phúc Chu trong một lần ghé thăm đã đặt cho cầu ba chữ Hán Lai Viễn Kiều, nghĩa là cầu của những người bạn từ phương xa tới. Cái tên ấy như một lời chào trân trọng dành cho các thương nhân ngoại quốc đã góp phần dựng nên sự phồn thịnh của thương cảng.

Kiến trúc độc đáo và ý nghĩa tâm linh

Cầu dài khoảng 18 mét, uốn cong mềm mại theo hình vòng cung, toàn bộ được làm từ gỗ với mái che lợp ngói âm dương rêu phong. Phần thân cầu chạm trổ tinh xảo, sơn son thếp vàng theo phong cách truyền thống. Điều thú vị là tuy gọi là chùa nhưng bên trong không thờ Phật, mà thờ Bắc Đế Trấn Vũ - vị thần bảo hộ, cai quản mưa gió, mang lại bình an cho cư dân.

Hai đầu cầu đặt tượng linh vật canh giữ: một đầu là tượng khỉ, đầu kia là tượng chó. Có nhiều lý giải cho hai linh vật này. Cách hiểu phổ biến nhất là cầu khởi công vào năm Thân và hoàn thành vào năm Tuất. Một truyền thuyết khác kể rằng cây cầu được xây để trấn yểm con thủy quái Namazu (Cù) - loài quái vật khổng lồ trong tín ngưỡng Nhật Bản mà mỗi khi cựa mình sẽ gây động đất, lũ lụt.

• Chất liệu: khung gỗ, mái ngói âm dương đặc trưng phố Hội
• Chiều dài: khoảng 18 mét, dáng cầu cong hình cầu vồng
• Thờ tự: Bắc Đế Trấn Vũ (không thờ Phật dù gọi là chùa)
• Linh vật trấn giữ: tượng khỉ và tượng chó ở hai đầu cầu
• Kiến trúc: giao thoa Nhật - Việt - Hoa hiếm có

Biểu tượng trên tờ tiền 20.000 đồng

Nếu bạn cầm trên tay tờ tiền polymer 20.000 đồng, hãy nhìn kỹ mặt sau - đó chính là hình ảnh Chùa Cầu Hội An. Việc một công trình được chọn in lên tiền tệ quốc gia cho thấy vị thế đặc biệt của nó trong kho tàng di sản văn hóa Việt Nam. Nhiều du khách còn thích thú chụp ảnh so sánh tờ tiền với cây cầu thật ngay tại chỗ, một khoảnh khắc thú vị khó quên.

Trải nghiệm tham quan Chùa Cầu

Chùa Cầu nằm trong quần thể phố cổ nên khi mua vé tham quan phố cổ Hội An (giá tham khảo khoảng 120.000đ/vé với khách trong nước, bao gồm một số điểm di tích), bạn có thể ghé thăm. Cầu mở cửa cho du khách qua lại gần như cả ngày, nhưng đẹp nhất là hai khung giờ: sáng sớm khi phố còn vắng và chiều tối khi đèn lồng bừng sáng, in bóng lung linh xuống mặt nước.

Lưu ý rằng Chùa Cầu vừa trải qua đợt trùng tu lớn hoàn thành khoảng năm 2024, nên diện mạo hiện nay đã được gia cố vững chắc hơn sau nhiều năm xuống cấp. Vào ban đêm, khu vực quanh cầu là nơi lý tưởng để thả đèn hoa đăng, ngắm phố cổ và tận hưởng không khí lãng mạn đặc trưng của Hội An.

Ăn gì, chơi gì gần Chùa Cầu?

Chỉ cần bước vài trăm mét quanh Chùa Cầu, bạn đã lạc vào thiên đường ẩm thực phố Hội. Đây là dịp không thể bỏ lỡ để thưởng thức những món đặc sản trứ danh, giá cả bình dân mà hương vị khó quên.

• Cao lầu - món sợi trứ danh chỉ Hội An mới có, giá tham khảo khoảng 30.000-50.000đ/tô
• Cơm gà Hội An thơm nức, khoảng 35.000-60.000đ/phần
• Bánh mì Phượng, Madam Khánh nổi tiếng, khoảng 20.000-35.000đ/ổ
• Chè bắp, tàu hũ, nước mót thanh mát dạo quanh phố
• Mua đèn lồng, đồ lưu niệm dọc phố Trần Phú, Nguyễn Thái Học

Kinh nghiệm và lưu ý khi tham quan

Hội An đẹp quanh năm nhưng lý tưởng nhất là mùa khô từ tháng 2 đến tháng 8, tránh mùa mưa bão tháng 9 đến tháng 11 khi khu vực dễ ngập lụt. Nên đi bộ hoặc thuê xe đạp vì phố cổ cấm ô tô và hạn chế xe máy vào giờ cao điểm.

• Đi vào sáng sớm để chụp ảnh Chùa Cầu không đông người
• Mặc trang phục lịch sự vì đây là nơi thờ tự linh thiêng
• Giữ gìn trật tự, không sờ hay leo trèo lên các cấu kiện gỗ cổ
• Kết hợp tham quan Chùa Cầu với Hội quán Phúc Kiến, nhà cổ Tấn Ký
• Buổi tối rằm âm lịch phố cổ tắt điện thắp đèn lồng - khung cảnh huyền ảo nhất

Đứng trên Chùa Cầu, lắng nghe tiếng nước chảy dưới chân và ngắm những mái ngói rêu phong nghiêng nghiêng trong nắng, bạn sẽ hiểu vì sao suốt bốn trăm năm qua, cây cầu nhỏ này vẫn là trái tim không ngừng đập của phố Hội - nơi quá khứ và hiện tại giao hòa trong từng nhịp thời gian.