Lịch trình ba ngày ở Bắc Ninh chia theo cụm địa lý thay vì theo độ nổi tiếng: ngày đầu vùng Từ Sơn, ngày hai vùng Thuận Thành và làng nghề, ngày ba quanh thành phố hoặc chạy sang hướng Tây Yên Tử.
Bắc Ninh nhỏ, nhưng các điểm tham quan lại rải ra bốn phía quanh thành phố. Vì thế lịch trình ba ngày dưới đây chia theo cụm địa lý chứ không theo thứ tự nổi tiếng. Bạn ngủ cố định một chỗ, mỗi ngày toả ra một hướng rồi quay về, cách này tiết kiệm được khá nhiều thời gian chạy xe.
Ngày 1: Hà Nội – cụm Từ Sơn – thành phố Bắc Ninh
Khởi hành từ Hà Nội sau giờ cao điểm sáng, chừng một tiếng là tới Đình Bảng. Bắt đầu bằng đền Đô, nơi thờ tám vị vua nhà Lý, đi thong thả quanh hồ bán nguyệt và nhà thuỷ đình. Cách đó không xa là đình Đình Bảng, một trong những ngôi đình gỗ đẹp nhất còn lại của đồng bằng Bắc Bộ, mái xoè rộng và chạm khắc dày đặc. Ăn trưa ngay tại Đình Bảng và nhớ mua bánh phu thê còn nóng. Chiều leo lên chùa Phật Tích ngắm pho tượng A Di Đà bằng đá thời Lý và hàng linh thú trước thềm, rồi về thành phố Bắc Ninh nhận phòng.
- Sáng: rời Hà Nội, đền Đô và đình Đình Bảng
- Trưa: ăn tại Đình Bảng, mua bánh phu thê
- Chiều: chùa Phật Tích, leo lên tượng Phật trên đỉnh nếu còn sức
- Tối: nhận phòng ở thành phố Bắc Ninh, ăn tối và đi dạo khu trung tâm
Ngày 2: cụm Thuận Thành và làng nghề
Đây là ngày dày nhất. Đi sớm sang phía nam sông Đuống tới chùa Dâu, ngôi chùa gắn với trung tâm Phật giáo Luy Lâu xưa, giữa sân là tháp Hoà Phong vuông vức. Tiếp đó sang chùa Bút Tháp cách không xa, nơi có tượng Quan Âm nghìn mắt nghìn tay và tháp đá Báo Nghiêm, đây là chỗ đáng đứng lâu nhất trong cả chuyến. Trưa ăn gần đó rồi ghé làng tranh Đông Hồ, xem in tranh trên giấy điệp bằng ván khắc và tự in thử một bản. Chiều muộn chạy về hướng đông tới làng gốm Phù Lãng, đường làng chất đầy chum vại phơi nắng và vài lò củi vẫn đỏ lửa.
- Sáng: chùa Dâu rồi chùa Bút Tháp
- Trưa: ăn trong vùng Thuận Thành, nghỉ ngắn
- Đầu giờ chiều: làng tranh Đông Hồ, hẹn trước với nhà làm tranh
- Chiều muộn: làng gốm Phù Lãng
- Tối: về thành phố, thử nem Bùi cuốn lá sung
Ngày 3, phương án A: quanh thành phố và quan họ làng Diềm
Sáng ghé đền Bà Chúa Kho ở khu Cổ Mễ, nơi nổi tiếng với tục vay vốn đầu năm. Sau đó sang làng Diềm, tức Viêm Xá, được coi là nơi có đền thờ Vua Bà thuỷ tổ quan họ. Nếu đã liên hệ trước, bạn sẽ được nghe một canh hát ngay trong nhà, không micro, ngồi cách người hát một manh chiếu, và đó thường là ký ức đọng lại lâu nhất về Bắc Ninh. Ăn thêm bánh khúc làng Diềm trước khi quay ra. Chiều mua nốt đồ khô làm quà rồi về Hà Nội.
Ngày 3, phương án B: sang hướng Tây Yên Tử
Nếu bạn muốn đổi không khí sau hai ngày toàn đền chùa đồng bằng, hãy dành trọn ngày cuối chạy sang phần phía đông thuộc tỉnh Bắc Ninh mới (Bắc Giang cũ). Chùa Vĩnh Nghiêm với kho mộc bản kinh Phật được UNESCO ghi danh là điểm dừng hợp lý trên đường, sau đó lên khu Tây Yên Tử, có cáp treo nếu bạn không muốn leo. Đường khá xa nên phải đi từ sáng sớm và chấp nhận về Hà Nội muộn.
Điểm dễ hỏng của lịch trình này nằm ở ngày 2. Nhiều di tích ở Bắc Ninh nghỉ trưa và người trông coi đi ăn cơm, nếu bạn tới chùa Bút Tháp lúc 12 giờ thì rất có thể chỉ đứng ngoài sân nhìn vào. Hãy xong hai chùa trước 11 giờ và xếp bữa trưa vào đúng khoảng nghỉ đó.
Phương án rút gọn còn 2 ngày 1 đêm
- Ngày 1: đền Đô, đình Đình Bảng, chùa Phật Tích, tối nghe quan họ nếu đã đặt trước
- Ngày 2: chùa Dâu, chùa Bút Tháp, làng tranh Đông Hồ rồi về Hà Nội chiều muộn
- Bỏ: làng gốm Phù Lãng, đền Bà Chúa Kho và toàn bộ hướng Tây Yên Tử
Chuẩn bị trước khi đi
- Đặt phòng ở thành phố Bắc Ninh cho cả hai đêm, đừng đổi chỗ giữa chừng
- Gọi hẹn trước với nhà làm tranh Đông Hồ và nhà chứa quan họ ở làng Diềm
- Mang tiền lẻ cho gửi xe và công đức
- Mặc kín đáo, đi giày dễ tháo vì phải vào nhiều gian thờ
- Tránh khung 11–14 giờ cho các điểm di tích
- Nếu đi tháng Giêng, cộng thêm ít nhất một tiếng mỗi ngày cho tắc đường và gửi xe
